Blog

Eindhoven. Not for Sale.

Eindhoven. Not for Sale.

Soms gaat iedereen er op een debatavond vol in! Dit was zo’n avond.
De setting: Tegenlicht-040-meetup ‘City for Sale’ van de VPRO.

De kwaliteit van de sprekers, Marleentje Weismann, Alwin Beernink en Cees-Jan Pen, en van het publiek maakte het voor mij als moderator mogelijk om de avond scherp, dynamisch en urgent te maken. De thema’s waren gentrification, druk op de woningmarkt en de schaal van de stad. Met als kernvraag: Van wie is de stad? En in dit geval: van wie is Eindhoven?
City for Sale? Dat gaat in Eindhoven toch niet gebeuren?

Iedereen deelde het beeld van Tegenlicht: de ideale stad is een stad met een bonte mix van mensen, een diverse groep, een plek waar ruimte is voor iedereen. In Amsterdam ontstaat een monocultuur als gevolg van de enorme marktdruk. Waar het tv-programma een sfeer van grootheids-denken en sociale verslagenheid achterliet, was de Eindhovense zaal veel constructiever. De dromen van een ideale stad en de werkelijkheid van een enorme marktdruk kunnen bij elkaar worden gebracht.

Vijf inzichten die ik deze avond heb verzameld om dit tegen te gaan.

1 Andere spelregels bij (her)ontwikkelingen
We werken al jaren met maar 1 spelregel: wat is de verhouding tussen goedkope huur, (middel)dure huur en koopwoningen. Dit is mooi, maar lang niet alles. Je kunt op allerlei manier spelregels definiëren die meer belangen dienen. Je kunt iets zeggen over functie en grootte van de openbare buitenruimte, publiek gebruik binnenruimte, levendige begane grond, groen, plek voor kinderen, noem maar op. Maak met deze spelregels geen heilige formule voor de hele stad, maar juist een manier om verschillen te benoemen.

2 Communicatie
De communicatie bij nieuwe ontwikkelingen kan en moet veel zorgvuldiger. Ga in gesprek, samen met betrokkenen over toekomst. Neem iedereen, huidige bewoners, gebruikers én plannenmakers mee. Vertel elkaar verhalen, maak samen één verhaal. Leg de wensen en ideeën op tafel en kijk naar de gemeenschappelijke meerwaarde. Er zijn plekken waar dit goed gaat, maar het gaat heel vaak ook nog erg mis.

3 Creatieve sector
Er is veel zorg over de betaalbaarheid van woningen, maar zeker ook over voldoende betaalbare ateliers. Juist de creatieve sector moet gezond blijven. Ruimte voor continue aanwas van creativiteit is van belang van voor een gezonde stad. Zij zorgen voor de nieuwe onderwerpen, nieuwe inzichten, nieuwe woon-, werk- en leefvormen.
Er gaat weinig geld om in deze sector. Dus moet er financieel rekening gehouden worden om vrije ruimte voldoende vrij te houden. Behoud en versterk de broedplaatsen in de stad. En durf ook op andere plekken in de stad keuzes te maken die niet alleen over directe winst gaan: neem bijvoorbeeld in de onderhandeling met beleggers mee dat naast de supermarkt permanent ruimte wordt gemaakt voor een creatieve popup-store, met een veel lager huurbedrag.

4 Regionale samenwerking
Bewoners denken niet in gemeentegrenzen. Maar wel in reistijd. En in woonmilieus. Er is veel meer ruimte voor differentiatie in de stad, als we de stad definiëren als regio en mits we de ov- en fietsverbindingen veel beter maken. Dag en nacht. Op die manier kun je veel meer mensen zich thuis laten voelen, en gebruik laten maken van de diversiteit aan faciliteiten in die de regio biedt, inclusief de stedelijke kern. Je kunt en moet de verschillen laten bestaan én de verbindingen verder uitwerken.

5 Wat voor stad wil je zijn?
Als laatste, terug naar de kernvraag: van wie is de stad? En dus: wat voor stad wil je zijn? Een lange termijnperspectief. Een consistent verhaal. Het lijkt zo eenvoudig, maar dat is het niet. Wil je een werkstad zijn? Een studentenstad? Een dynamische stad? Een complete stad? Een internationale stad? Een winkelstad?
Waar ligt de focus van de ideale stad Eindhoven? Als je dit scherp hebt, dan heb je de basis van de agenda voor de kwalitatieve aanpak. De kwantitatieve aanpak komt daar uit voort.

Eindhoven. Not for Sale.

kunst

Abstracte kunst

Een avond in Zoetermeer.
Ik ben uitgenodigd door de Schatbewakers.
Een desolaat woon-winkelcentrum.
Een ruimte vol planten en uitstallingen van tupperware.
Een presentatie van een specialist-bewoner over de geschiedenis van het centrum.

Hij toont een bestemmingsplankaart uit 1975.
Een kunstwerk.

Twintig bewoners en ondernemers die in anderhalf uur het huidige centrum vakkundig fileren.
Aan de hand van filosofie van oa Plato en Jos Kessels. Temidden van de tupperware-bakjes.

De avond was abstracte kunst.

 

“In Lombok gaat het nooit vanzelf.”

 

“In Lombok gaat het nooit vanzelf.”

“In Lombok gaat het nooit vanzelf.” Met deze woorden eindigde deze week de feestelijke aanbieding van de visie van de buurt voor de Kanaalstraat en Damstraat in Utrecht. “Maar deze keer is de visie tot een goed eind gebracht en is er een basis gelegd voor de toekomst van onze wijk. Hiermee zetten we een goede stap.”

Na een jaar vol dialoogsessies, straatinterviews en buurtbijeenkomsten is gisteren de visie aangeboden aan de wethouder. De verschillende partijen in de buurt – bewoners, winkeliers, horeca-eigenaren, jongeren – hebben deze visie samen opgesteld en zijn daarin ondersteund door Frans Werter (projectleider), Suzy Koot (secretariaat) en Fulco Treffers (stedenbouwkundige) en enkele ambtenaren van wijkbureau, verkeer en economie. Dit proces was soms heftig, soms doorbrekend, vaak zoeken en heel veel uren overleg.

In Lombok wordt de eigen mening standaard stevig neergezet. En dat gebeurt vol onderbouwing. Wetenschappelijke onderzoeken boksen op tegen grote achterbannen en vele handtekeningen. Veel persaandacht (lokaal en landelijk) en wantrouwen in instanties helpen niet mee om de verschillen te overbruggen. En een plan voor de toekomst maken is natuurlijk altijd ongewis: wat wijst straks de praktijk uit? Helpen deze maatregelen wel? En zijn de negatieve bijeffecten niet te groot?
Ruimte voor discussie. Ruimte voor verschil van mening.

Maar stapje voor stapje kwam er een richting. Soms een stapje achteruit, dan weer een stapje naar voren. Een koers werd gezet, waarbij alle beleidsterreinen mee werden genomen: openbare ruimte, verkeer, parkeren, economie, wonen, duurzaamheid, gezondheid en welzijn. Een integrale visie is overhandigd aan de wethouder en het is nu aan de gemeente om hier uitvoering aan te geven. Een actieplan is in de maak.

En helaas, niet iedereen is tevreden. Enkele mensen die hard hebben meegewerkt aan de visie zien te weinig van hun eigen idee terug. En als je zoveel energie steekt in je buurt dan is dat vervelend om te ervaren. Dan is het de stevige mening van de een tegenover de stevige mening van de ander. Maar hopelijk haakt ook deze groep mensen weer aan als de uitvoering in de volgende stap wordt opgepakt.

In Lombok gaat het nooit vanzelf. Maar gisteren waren er complimenten, en hebben we een hele mooie stap gezet!

 

 

12N in het Nieuwe Instituut (voorheen NAi)

12N in het Nieuwe Instituut (voorheen NAi)

Wat hebben 12N en het Nieuwe Instituut gemeen?
12N verandert de naam van 12N Stedenbouw naar 12N Urban Matters.
Het Nederlands Architectuur Instituut (NAi) is veranderd in Het Nieuwe Instituut (voor Architectuur, Design en Digitale Cultuur).

Maar dat is niet alles.
12N Urban Matters staat met het project SPACE-S in het Nieuwe Instituut. Mede dankzij de inspanningen van docenten en studenten van de TU/Eindhoven is deze expo inmiddels al op de derde plek in Nederland te zien.
De selectie van 12N naast enkele andere bureaus uit Eindhoven wordt toegelicht door curator Sergio M. Figueirdo:
“Deze bureaus staan voor een herijking van het idee van stedelijke architectuur: breder en inclusiever, waarbij het probleem van context, schaal en detail onlosmakelijk verbonden is met abstractie, communicatie en compositie. De projecten duiden op nieuwe, productieve manieren van werken en een nieuw gevoel van ruimte.”

Met deze toelichting op een ‘nieuwe’ manier van werken past 12N denk ik ook wel in het Nieuwe Instituut.

Google “Sociale stedenbouw”

Google “Sociale stedenbouw”

Ik ben gebeld door een architect uit Arnhem. “Hallo, we kennen elkaar niet.” opende het gesprek. “We werken vaak met stedenbouwkundigen, maar we willen inschrijven bij een pitch over wonen en zorg. We zoeken een stedenbouwkundig bureau met een meer sociaal-maatschappelijke insteek.”
“Interessant! Maar… hoe komt u dan bij mij terecht?” was mijn wedervraag.
“Als je googelt op ‘sociale stedenbouw’ dan is 12N de eerste hit.”
Smile 🙂

 

Geplaatst door Fulco Treffers op 21 april 2017

 

Aanvraag afgewezen

Aanvraag afgewezen

Een forse teleurstelling. De subsidieaanvraag bij het Stimuleringsfonds creatieve industrie (deelregeling Internationalisering) is afgewezen. Je weet dat er veel aanvragen af moeten vallen, want er is nog maar weinig subsidie. Maar toch…het leek zo’n goed plan: een uitwisseling tussen ontwerpers in Nederland en Oekraïne. En met het door mij opgebouwde netwerk in Oekraïne leek me de kans op een succesvol project wel groot.

Een ingewikkelde zin in de afwijzing: ‘De adviescommissie krijgt uit het voorstel de indruk dat het project voornamelijk op de aanvrager leunt waarvan de deskundigheid, om een dergelijk traject op te zetten en uit voeren, niet overtuigend is.’ Staat er dat ik niet in goed genoeg ben om dit project te doen? Of staat er dat ze mij niet kennen en daarom niet zeker zijn of ik dat kan? In het laatste geval: hoe leren mensen in dit circuit mij wél kennen? Hoe maak ik de stap naar grotere bekendheid? Hoeveel tijd gaat me dat kosten? En levert dat dan minder teleurstelling op?

 

Geplaatst door Fulco Treffers op 11 april 2017

Ymere op bezoek

Ymere op bezoek

Eigenlijk zijn alle projecten van 12N me even lief. Maar soms zijn er van die projecten die je lang blijven achtervolgen. In positieve zin dan. Projecten waar je hart, je ziel en je zaligheid in zit.
Ik ben trots op jaren werken in Strijp, in opdracht van Woonbedrijf. Space-S, met het innovatieve klantgestuurde proces dat tot nog toe onbekend was in corporatieland. Het groot onderhoud in Drents Dorp Oost, koersend op de wensen van bewoners. De bouw van het Hoofdkwartier, waarmee een naargeestige plek onder het viaduct transformeerde in het kloppend hart van de buurt. Het Districtsplan Strijp, dat de basis voor dit alles legde.

Vaak geef ik rondleidingen of presentaties over deze projecten.
Maar nog niet eerder voor zo’n grote groep.
Ruim honderd medewerkers van corporatie Ymere kwamen op bezoek. Niet moeilijk, om aan zo’n grote groep mijn enthousiasme over te brengen.
En het mooiste?
Een stukje Strijp gaat nu mee naar boven de rivieren. Mét een stukje van mijn ziel en zaligheid.

 

Geplaatst door Fulco Treffers op 10 februari 2017

Spontane actie in Kharkiv

Spontane actie in Kharkiv

Tja. Een beetje megalomaan oogde het wel, Kharkiv, een stad in de Oekraïne vol met posters met mijn naam erop. En dan ook nog in het cyrillisch. Maar nee, ik heb geen dictatoriale ambities.
Ik mocht een lezing geven, samen met twee medewerkers van een Oekraïens sociologisch onderzoeksbureau. Een spontane actie, in drie weken in elkaar gezet.
En de mensen uit Kharkiv, die vinden wel wat van hun stad. Nieuwsgierig waren ze, open voor discussie, het gesprek, en informatie over en weer.
Het werd een stampvolle avond, met meer dan honderdtwintig man/vrouw aan publiek.
Dictatoriaal? Allesbehalve. Maar wel ernstig geïnspireerd door de bevlogen bevolking van Kharkiv.
En door Oleg Drozdov & partners van de organisatie!

 

Geplaatst door Fulco Treffers op 23 december 2016

Kanaalstraat

Kanaalstraat Utrecht

Soms, heel soms, dreig je even te vergeten hoe bijzonder je werk eigenlijk is.

De Kanaalstraat in Utrecht. Druk, divers, veel verkeer, soms overlast, ook gezelligheid, het dagelijks leven, rust en reuring.
De bewoners én de ondernemers willen dat er iets gebeurt met de Kanaalstraat. Ze zien kansen, het kan beter. Zeker nu het centrum van Utrecht en de infrastructuur compleet op de schop gaat. Een kans die ze willen pakken.
Ik ben gevraagd het proces te begeleiden. Verhalen en ideeën te horen, dialoog aan te jagen, en samen met alle betrokkenen een plan te maken.
De krant schreef erover, ik deelde het krantenbericht op Facebook, onder het motto: leuk als je vrienden af en toe iets mee krijgen van wat je nu weer aan het doen bent. En de reacties:

‘Zo, wat een klus. Nieuwsgierig naar wat je strategie is.’
‘Mooie opdracht.’
‘Een uitdaging. In de omgeving Kanaalstraat wonen genoeg mensen die dit steunen.’
‘Ik ben benieuwd naar je oplossingen’.

Reminder: vaker iets over mijn werk op Facebook zetten. Niet alleen houden ze me scherp, de reacties van mijn vrienden, ze herinneren me ook aan het bijzondere karakter van mijn werk. En daar heb je vrienden voor. Ook op Facebook.

 

Geplaatst door Fulco Treffers 29 november 2016

Je kunt in heel Nederland (en daarbuiten) werken _

Je kunt in heel Nederland (en daarbuiten) werken _

_ maar je krijgt binnen een week twee nieuwe opdrachten van twee opdrachtgevers, exact op dezelfde plek.

Toevallig? Enorm. Eerst word je gebeld om als stedenbouwkundige aan te schuiven bij het traject Toekomstvisie Kanaalstraat in Utrecht. Een opdracht om mee te ontwerpen in een groot participatieproces in Lombok.

En dan een paar dagen later. Ik werd gekozen om als procesbegeleider voor woningbouwcorporatie Bo-Ex en de bewonersorganisatie Toekomstclub 507 de plannen voor 353 sociale huurwoningen te mogen (mee-)maken.

Geeft het mogelijk ergens belangenverstrengeling? Alle betrokken partijen geven aan dat ze vinden van niet. Dus daarmee is mijn hoofdverblijf voorlopig de buurt Lombok in Utrecht!
Handig, praktisch, en natuurlijk: een prachtige buurt!

 

Geplaatst door Fulco Treffers op 1 november 2016